Składka na Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS) to istotne obciążenie dla wielu przedsiębiorców i płatników składek w Polsce. Chociaż są to dwa odrębne fundusze, w praktyce są ze sobą ściśle powiązane, a ich opłacanie stanowi kluczowy element systemu ubezpieczeń społecznych. W tym artykule przedstawię aktualne stawki, zasady naliczania oraz szczegółowo omówię warunki, które zwalniają z obowiązku ich opłacania, co jest niezwykle ważne dla efektywnego zarządzania finansami firmy.
Składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy kluczowe informacje o wysokości i zasadach opłacania
- Łączna wysokość składki na Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS) wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
- Składka na FP to 1,0%, a na FS to 1,45% podstawy wymiaru.
- Jest ona w całości finansowana przez płatnika składek (np. pracodawcę).
- Podstawę wymiaru stanowi ta sama kwota co dla składek emerytalno-rentowych, bez rocznego ograniczenia (30-krotności).
- Obowiązek opłacania dotyczy pracodawców, zleceniodawców oraz osób prowadzących działalność gospodarczą.
- Istnieje szereg zwolnień, m.in. ze względu na wiek pracownika, powrót z urlopów macierzyńskich/wychowawczych czy zatrudnienie określonych grup bezrobotnych.
Wysokość składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy kluczowe liczby
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, choć formalnie stanowią dwa niezależne byty prawne, w praktyce są nierozerwalnie ze sobą związane. Ich celem jest wspieranie rynku pracy, aktywizacja zawodowa bezrobotnych oraz pomoc społeczna. Z perspektywy płatnika składek, istotne jest to, że opłaca się je jedną, łączną wpłatą, co upraszcza proces rozliczeń z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Łączna wysokość składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy wynosi obecnie 2,45% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Składka ta dzieli się na dwie części: 1,0% przypada na Fundusz Pracy, natomiast 1,45% na Fundusz Solidarnościowy.Co ważne, składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy jest w całości finansowana przez płatnika składek. Oznacza to, że to pracodawca, zleceniodawca czy osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi pełen koszt tej daniny, a nie jest ona potrącana z wynagrodzenia pracownika czy zleceniobiorcy.
Podstawa wymiaru składki na Fundusz Pracy co musisz wiedzieć
Podstawę wymiaru składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy stanowi ta sama kwota, która jest podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W przypadku pracowników jest to ich przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli zasadniczo wszystko, co pracownik otrzymuje od pracodawcy w związku ze stosunkiem pracy.
Kluczową różnicą w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne jest to, że w przypadku składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie stosuje się rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek, czyli tak zwanej 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia. Oznacza to, że składki te są naliczane od pełnej kwoty przychodu, niezależnie od jego wysokości.
Istotnym progiem dla obowiązku opłacania składek na FP i FS jest minimalne wynagrodzenie za pracę. Obowiązek ten powstaje, gdy podstawa wymiaru składek (przychód) w przeliczeniu na okres miesiąca wynosi co najmniej tyle, co minimalne wynagrodzenie. Dla przykładu, jeśli umowa o pracę gwarantuje pracownikowi co najmniej minimalne wynagrodzenie, składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy należy opłacić, nawet jeśli w danym miesiącu pracownik zarobił mniej (np. z powodu choroby i wypłaconego zasiłku chorobowego, który nie stanowi podstawy wymiaru).
Kto jest zobowiązany do opłacania składek na Fundusz Pracy
Głównymi płatnikami składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy są pracodawcy. Mają oni obowiązek opłacania tych składek za pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub umowy o pracę nakładczą, pod warunkiem spełnienia kryterium minimalnego wynagrodzenia.
Zleceniodawcy również mają obowiązek opłacania składek na FP i FS za zleceniobiorców. Dotyczy to sytuacji, gdy zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a podstawa wymiaru składek z tytułu umowy zlecenia wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą są zobowiązane do opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za siebie. Obowiązek ten powstaje, gdy podstawa wymiaru ich składek na ubezpieczenia społeczne jest równa lub wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Kluczowe zwolnienia z opłacania składek na Fundusz Pracy
System przewiduje szereg zwolnień z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Jednym z nich jest zwolnienie ze względu na wiek pracownika. Pracodawcy nie opłacają tych składek za pracowników, którzy osiągnęli wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Jest to forma wsparcia dla pracodawców zatrudniających osoby starsze.
Kolejne zwolnienie dotyczy pracowników powracających z urlopów związanych z rodzicielstwem. Pracodawcy są zwolnieni z opłacania składek na FP i FS za pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego. Zwolnienie to obowiązuje przez okres 36 miesięcy od powrotu do pracy.
Wspierając zatrudnianie osób bezrobotnych, ustawodawca wprowadził zwolnienie z opłacania składek przez 12 miesięcy za zatrudnionych pracowników, którzy ukończyli 50. rok życia i przez co najmniej 30 dni przed zatrudnieniem byli zarejestrowani jako bezrobotni w urzędzie pracy.
Podobne zwolnienie dotyczy młodych osób. Pracodawcy są zwolnieni z opłacania składek przez 12 miesięcy za zatrudnionych bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30. roku życia i zostali skierowani do pracy przez Powiatowy Urząd Pracy. Jest to zachęta do aktywizacji zawodowej młodych ludzi.
Zwolnienia z Funduszu Pracy dla przedsiębiorców
Osoby prowadzące działalność gospodarczą również mogą korzystać z pewnych zwolnień. Przedsiębiorcy nie opłacają za siebie składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli ich podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dotyczy to na przykład osób korzystających z tzw. małego ZUS-u plus lub opłacających składki preferencyjne przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności.
Warto również zwrócić uwagę na zasadę zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Jeśli osoba posiada kilka tytułów do ubezpieczeń (np. jest zatrudniona na umowę o pracę i jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą), a podstawa wymiaru składek z jednego z tych tytułów jest równa co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, to z pozostałych tytułów nie ma obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Przykładowo, jeśli pracownik osiąga wynagrodzenie minimalne z umowy o pracę, to z prowadzonej równolegle działalności gospodarczej nie musi opłacać składek na FP i FS.
Działalność nierejestrowana, ze względu na swój charakter, zazwyczaj nie generuje obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, a co za tym idzie, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Wynika to z faktu, że nie stanowi ona tytułu do tych ubezpieczeń, o ile przychody nie przekraczają określonego progu.
Opłacanie i deklarowanie składek na Fundusz Pracy w praktyce
Mimo iż Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy to dwa oddzielne fundusze, w praktyce składkę na nie opłaca się jedną, łączną wpłatą. Płatnicy dokonują jej na indywidualny numer rachunku składkowego (NRS) w ZUS, który jest przypisany do każdego płatnika. To znacznie upraszcza proces, eliminując potrzebę wykonywania oddzielnych przelewów.
Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy są wykazywane w odpowiednich deklaracjach ZUS. Dla przedsiębiorców, którzy opłacają składki za siebie, będzie to deklaracja ZUS DRA. Natomiast w przypadku pracowników, składki te są uwzględniane w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA, składanym przez pracodawcę.
Standardowe terminy płatności składek do ZUS są zróżnicowane i zależą od rodzaju płatnika. Zazwyczaj są to: do 5. dnia miesiąca dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, do 15. dnia miesiąca dla płatników posiadających osobowość prawną oraz do 20. dnia miesiąca dla pozostałych płatników, w tym osób fizycznych opłacających składki wyłącznie za siebie.
