Pozyskanie inwestora to jeden z kluczowych momentów w życiu każdego startupu i rozwijającego się biznesu. W Polsce, dynamicznie rozwijający się ekosystem startupowy oferuje wiele możliwości finansowania, ale wymaga od przedsiębiorców strategicznego podejścia i solidnego przygotowania. Ten kompleksowy przewodnik ma za zadanie przeprowadzić Cię krok po kroku przez cały proces od zrozumienia, czego naprawdę potrzebujesz, przez identyfikację odpowiednich inwestorów, aż po skuteczne negocjacje i budowanie długoterminowych relacji.
Jak skutecznie znaleźć inwestora w Polsce kompleksowy przewodnik dla przedsiębiorców
- Poznaj różne typy inwestorów w Polsce, od aniołów biznesu po fundusze VC i crowdfunding, oraz dowiedz się, czego oczekują.
- Odkryj, gdzie konkretnie szukać inwestorów: na platformach online, w sieciach aniołów biznesu, na wydarzeniach branżowych i w akceleratorach.
- Przygotuj się do rozmów z inwestorem, tworząc profesjonalny biznesplan, pitch deck i model finansowy.
- Zrozum, czego inwestorzy szukają w projektach, takich jak potencjał rynkowy, skalowalność i silny zespół.
- Unikaj najczęstszych błędów, które mogą zniweczyć Twoje szanse na pozyskanie kapitału.
Zanim w ogóle zaczniesz rozglądać się za kapitałem, musisz dokładnie ocenić gotowość swojego biznesu. To fundamentalny krok, który często jest pomijany, a bez niego całe poszukiwania mogą okazać się stratą czasu i energii. Inwestorzy szukają konkretów, a nie tylko pięknych wizji.
Sam pomysł to za mało: dlaczego MVP (Minimum Viable Product) jest Twoją kartą przetargową?
Wielu przedsiębiorców popełnia błąd, szukając inwestora wyłącznie z pomysłem w głowie. Moje doświadczenie pokazuje, że sam pomysł, choćby najbardziej genialny, to za mało. Inwestorzy, zwłaszcza ci doświadczeni, oczekują czegoś więcej chcą widzieć, że Twoja koncepcja została już przetestowana w praktyce. Dlatego posiadanie MVP (Minimum Viable Product), czyli gotowego produktu lub usługi w podstawowej wersji, która została już zweryfikowana na grupie potencjalnych klientów, jest absolutnie kluczowe. To dowód, że potrafisz przekuć ideę w działanie i że istnieje realne zapotrzebowanie na Twoje rozwiązanie.
Kapitał czy wiedza? Zdefiniuj, czego naprawdę potrzebujesz od partnera biznesowego
Zanim zaczniesz szukać, zastanów się, czego tak naprawdę potrzebujesz od inwestora. Czy chodzi Ci wyłącznie o kapitał, czy może szukasz tak zwanych "smart money"? Te drugie to coś znacznie więcej niż tylko pieniądze to kapitał połączony z wiedzą merytoryczną, doświadczeniem branżowym i rozległą siecią kontaktów. Inwestor, który wnosi "smart money", może stać się Twoim mentorem, otworzyć drzwi do nowych rynków czy pomóc w rekrutacji kluczowych pracowników. Zdefiniowanie tych potrzeb na wczesnym etapie pomoże Ci precyzyjniej dobrać potencjalnych partnerów.
Bootstrapping, czyli kiedy warto jeszcze poczekać z poszukiwaniem zewnętrznego finansowania
Bootstrapping to strategia samofinansowania biznesu, często z wykorzystaniem własnych oszczędności, przychodów z działalności lub kredytów. Zanim rzucisz się w wir poszukiwań zewnętrznego kapitału, warto rozważyć, czy Twój projekt nie może przez pewien czas rozwijać się organicznie. Bootstrapping pozwala zachować pełną kontrolę nad firmą i uniknąć oddawania udziałów na wczesnym etapie, kiedy wycena jest zazwyczaj niższa. Jeśli jesteś w stanie generować przychody i rozwijać MVP bez zewnętrznych środków, zrób to. Im bardziej dojrzały i sprawdzony będzie Twój biznes, tym lepsze warunki inwestycyjne będziesz w stanie wynegocjować.
Mapa inwestorów w Polsce: Kto sfinansuje Twój projekt i czego oczekuje w zamian?
Polski ekosystem startupowy rozwija się w imponującym tempie, oferując przedsiębiorcom dostęp do coraz szerszego wachlarza źródeł finansowania. Od prywatnych aniołów biznesu, przez wyspecjalizowane fundusze Venture Capital, aż po innowacyjny crowdfunding udziałowy możliwości jest wiele. Kluczem do sukcesu jest zrozumienie specyfiki każdego z tych podmiotów i dopasowanie ich do etapu rozwoju oraz potrzeb Twojego projektu.
Aniołowie Biznesu: Gdzie szukać "inteligentnych pieniędzy" na wczesnym etapie?
Aniołowie biznesu to prywatni inwestorzy, którzy angażują własny kapitał, zazwyczaj na bardzo wczesnym etapie rozwoju projektu (pre-seed, seed). Typowe kwoty inwestycji wahają się od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych. Co ważne, aniołowie biznesu często oferują znacznie więcej niż tylko pieniądze. Ich wsparcie merytoryczne, doświadczenie i sieć kontaktów tak zwane "smart money" mogą okazać się bezcenne dla młodego przedsiębiorstwa. W Polsce działają zorganizowane sieci aniołów biznesu, takie jak Lewiatan Business Angels czy Cobin Angels, które ułatwiają kontakt z potencjalnymi inwestorami.
Fundusze Venture Capital (VC): Jak przygotować się na grę w wyższej lidze?
Fundusze Venture Capital to wyspecjalizowane podmioty, które inwestują powierzone środki w bardziej dojrzałe startupy, najczęściej z branży technologicznej, charakteryzujące się wysokim potencjałem wzrostu. Kwoty inwestycji są tu znacznie wyższe od kilkuset tysięcy do wielu milionów złotych. Fundusze VC oczekują szybkiego skalowania biznesu i wysokiej stopy zwrotu w perspektywie kilku lat. Przygotowanie do rozmów z funduszem VC wymaga solidnego biznesplanu, udowodnionej trakcji i jasno określonej strategii wyjścia. W Polsce i regionie działają takie fundusze jak PFR Ventures, Inovo Venture Partners czy Market One Capital.
Inwestor strategiczny: Kiedy partnerstwo branżowe jest cenniejsze niż same pieniądze?
Inwestor strategiczny to zazwyczaj duża firma z tej samej lub pokrewnej branży, która inwestuje w startup z konkretnych, biznesowych pobudek. Ich motywacje mogą obejmować dostęp do innowacyjnych technologii, chęć wejścia na nowy rynek, poszerzenie portfolio produktów lub eliminację konkurencji. W przeciwieństwie do funduszy VC, inwestor strategiczny często dąży do przejęcia całości lub większości udziałów w dłuższej perspektywie. Partnerstwo z inwestorem strategicznym może przynieść ogromne korzyści w postaci dostępu do zasobów, kanałów dystrybucji i know-how, ale wiąże się też z ryzykiem utraty niezależności.
Crowdfunding udziałowy: Jak zamienić klientów w inwestorów i ambasadorów marki?
Crowdfunding udziałowy to innowacyjna forma pozyskiwania kapitału, polegająca na publicznym oferowaniu udziałów w spółce za pośrednictwem platform internetowych. Pozwala to na zebranie środków od wielu drobnych inwestorów, często będących jednocześnie klientami lub fanami marki. Główną zaletą tej metody jest nie tylko pozyskanie kapitału, ale także budowanie silnej społeczności wokół marki i pozyskiwanie ambasadorów. W Polsce przykładami takich platform są Emiteo, Beesfund czy Crowdway. To świetna opcja dla projektów z silnym potencjałem marketingowym i lojalną bazą odbiorców.
Rodzina i przyjaciele (3F): Pierwsze finansowanie szansa czy ryzyko?
Finansowanie od rodziny i przyjaciół (tzw. 3F Friends, Family, Fools) to często pierwsze źródło kapitału na etapie samego pomysłu, kiedy inne opcje są jeszcze niedostępne. Opiera się ono na zaufaniu i zazwyczaj dotyczy niższych kwot. Choć jest to najprostsza droga do pozyskania początkowych środków, wiąże się z potencjalnymi ryzykami. Mieszanie relacji osobistych z biznesowymi może prowadzić do konfliktów i nieporozumień, zwłaszcza gdy biznes nie rozwija się zgodnie z oczekiwaniami. Dlatego kluczowe jest jasne określenie warunków inwestycji i traktowanie jej z pełnym profesjonalizmem, nawet jeśli po drugiej stronie siedzi Twój wujek.
Narzędziownia foundera: Stwórz dokumenty, które przyciągną inwestorów
W świecie inwestycji pierwsze wrażenie ma ogromne znaczenie. Profesjonalnie przygotowane dokumenty to Twoja wizytówka i klucz do zainteresowania potencjalnych inwestorów. Nie wystarczy mieć świetny pomysł musisz umieć go przedstawić w sposób klarowny, przekonujący i oparty na twardych danych. Pamiętaj, że inwestorzy widzą dziesiątki, jeśli nie setki, projektów rocznie, dlatego Twoje materiały muszą wyróżniać się na tle konkurencji.
Biznesplan, który sprzedaje: Od analizy rynku po realistyczne prognozy finansowe
Biznesplan to kompleksowy dokument, który w szczegółowy sposób opisuje Twoje przedsięwzięcie. Powinien zawierać model biznesowy, dogłębną analizę rynku i konkurencji, strategię marketingową oraz, co najważniejsze, szczegółowe i realistyczne prognozy finansowe. Inwestorzy chcą widzieć, że rozumiesz rynek, na którym działasz, potrafisz zidentyfikować swoich klientów i masz przemyślaną strategię na generowanie przychodów. Kluczowe jest, aby prognozy były oparte na twardych danych i realnych założeniach, a nie na pobożnych życzeniach. Unikaj nadmiernego optymizmu, który może wzbudzić podejrzenia.
Pitch Deck, czyli sztuka opowiadania o biznesie w 15 slajdach
Pitch deck to zwięzła i atrakcyjna wizualnie prezentacja, która ma za zadanie w ciągu kilku minut przedstawić najważniejsze aspekty Twojego biznesu. Powinien być skondensowany do 10-15 slajdów i zawierać następujące elementy: problem, który rozwiązujesz, Twoje rozwiązanie, opis zespołu, wielkość rynku, model biznesowy, konkurencję, trakcję (dotychczasowe osiągnięcia) oraz zapotrzebowanie na kapitał. Pamiętaj, że pitch deck ma wzbudzić zainteresowanie i skłonić do dalszych rozmów, a nie przekazać wszystkie detale. Skup się na klarowności i atrakcyjności wizualnej.
Model finansowy w Excelu: Dlaczego to najważniejszy załącznik Twojego maila?
Model finansowy to szczegółowy arkusz kalkulacyjny (najczęściej w Excelu), który przedstawia prognozy przychodów, kosztów, przepływów pieniężnych oraz kluczowe wskaźniki finansowe dla Twojego biznesu. To właśnie on pozwala inwestorom zrozumieć, jak zamierzasz zarabiać pieniądze i kiedy osiągniesz rentowność. Inwestorzy chcą widzieć nie tylko wyniki, ale także sposób, w jaki zostały wykonane obliczenia. Musi być transparentny, elastyczny i pozwalać na łatwe modyfikowanie założeń. To często najważniejszy załącznik, który przesyłasz, bo pokazuje Twoje zrozumienie liczb.
Wycena startupu: Jak rozmawiać o pieniądzach i nie przestrzelić?
Rozmowy o wycenie firmy i ilości oddawanych udziałów to jeden z najtrudniejszych elementów negocjacji. Posiadanie przemyślanej i uzasadnionej propozycji wyceny jest kluczowe. Nie możesz po prostu rzucić kwotą z sufitu. Twoja wycena powinna być poparta dotychczasowymi osiągnięciami (trakcją), potencjałem rynkowym, modelem biznesowym i porównaniem do podobnych transakcji na rynku. Pamiętaj, że zbyt wysoka wycena bez pokrycia w wynikach to częsty powód odrzucenia. Bądź realistyczny, ale jednocześnie świadomy wartości, jaką tworzysz.
Gdzie i jak skutecznie szukać inwestora? Przewodnik po polskim ekosystemie
Skuteczne poszukiwanie inwestora to nie tylko kwestia posiadania świetnego projektu i profesjonalnych dokumentów, ale także aktywnego działania w odpowiednich miejscach i budowania relacji. Polski ekosystem startupowy oferuje wiele kanałów, które mogą Cię doprowadzić do wymarzonego finansowania. Kluczem jest strategiczne podejście i wykorzystanie wszystkich dostępnych narzędzi.
Wydarzenia branżowe i networking: Jak zapolować na inwestora na Wolves Summit czy infoShare?
Konferencje branżowe i wydarzenia networkingowe to doskonałe miejsca do nawiązywania kontaktów i prezentowania swojego projektu. W Polsce warto zwrócić uwagę na takie imprezy jak Wolves Summit, infoShare czy Aula Polska. To tam możesz spotkać potencjalnych inwestorów, aniołów biznesu, przedstawicieli funduszy VC, a także innych founderów, którzy mogą Cię polecić. Pamiętaj, aby być przygotowanym na krótką, ale treściwą prezentację (elevator pitch) i mieć przy sobie wizytówki. Nie chodzi o to, by od razu sprzedawać swój projekt, ale o budowanie relacji i wzbudzanie zainteresowania.
Platformy online i bazy danych: Wykorzystaj PFR Startup i LinkedIn do stworzenia swojej listy celów
W dzisiejszych czasach internet to potężne narzędzie w poszukiwaniu inwestorów. Istnieją platformy online i bazy danych, które agregują informacje o funduszach i aniołach biznesu. W Polsce warto sprawdzić PFR Startup, Dealroom (agregator informacji o startupach i inwestycjach) oraz specjalistyczne portale, takie jak szukam-inwestora.com. Nie zapominaj również o LinkedIn to doskonałe narzędzie do researchu i bezpośredniego docierania do osób decyzyjnych w funduszach VC czy do aniołów biznesu aktywnych w Twojej branży. Stwórz listę potencjalnych celów i personalizuj swoje wiadomości.
Inkubatory i akceleratory: Droga na skróty do Demo Day przed gronem inwestorów
Inkubatory i akceleratory to programy wspierające rozwój startupów, oferujące mentorstwo, przestrzeń biurową, a często także początkowe finansowanie. Udział w takim programie może być drogą na skróty do pozyskania inwestora. Przykłady to Google for Startups, ReaktorX czy programy organizowane przez PARP. Wiele z nich kończy się tzw. "demo day", podczas którego startupy prezentują swoje projekty przed gronem zaproszonych inwestorów. To unikalna okazja do bezpośredniego kontaktu i zaprezentowania się w sprzyjającym środowisku, często z już zbudowanymi rekomendacjami.
Sztuka "cold mailingu": Jak napisać wiadomość, na którą inwestor odpisze?
Wysyłanie "cold maili" do inwestorów może być skuteczne, ale wymaga strategicznego podejścia. Oto instrukcja krok po kroku, jak to zrobić:
- Research jest kluczowy: Zanim napiszesz, dowiedz się, w co dany inwestor lub fundusz inwestuje, jakie branże go interesują i na jakim etapie rozwoju. Unikaj wysyłania generycznych wiadomości.
- Personalizacja: Zwróć się do inwestora po imieniu i nazwisku. W pierwszym zdaniu nawiąż do jego wcześniejszych inwestycji, publikacji lub zainteresowań, pokazując, że odrobiłeś pracę domową.
- Zwięzłość i konkret: Inwestorzy mają mało czasu. Twój mail powinien być krótki i zawierać esencję. W pierwszym akapicie przedstaw problem i swoje rozwiązanie.
- Trakcja i zespół: Krótko wspomnij o swoich najważniejszych osiągnięciach (trakcji) i kluczowych osobach w zespole. To buduje wiarygodność.
- Zapotrzebowanie i prośba: Jasno określ, ile kapitału potrzebujesz i dołącz link do swojego pitch decku (nie załącznika!). Zakończ prośbą o krótkie spotkanie lub rozmowę.
- Unikaj błędów: Nie wysyłaj maili z błędami ortograficznymi. Nie dołączaj od razu biznesplanu czy modelu finansowego. Nie bądź nachalny.
Spotkanie z inwestorem: Od prezentacji do negocjacji umowy
Spotkanie z inwestorem to moment prawdy, w którym Twoja wizja, przygotowanie i zdolności komunikacyjne zostają poddane próbie. To nie tylko prezentacja projektu, ale także budowanie zaufania i pokazanie, że jesteś odpowiednią osobą do prowadzenia tego biznesu. Każde spotkanie wymaga strategicznego podejścia i głębokiego zrozumienia, czego inwestor naprawdę szuka.
Nie mów o produkcie, mów o rynku: Co naprawdę chce usłyszeć inwestor?
Często founderzy popełniają błąd, skupiając się wyłącznie na technicznych detalach swojego produktu. Tymczasem inwestora interesuje przede wszystkim potencjał zwrotu z inwestycji (ROI) i wielkość rynku, na którym działasz. Oczywiście, innowacyjny produkt jest ważny, ale musisz umieć go osadzić w szerszym kontekście biznesowym. Pokaż, jak duży jest problem, który rozwiązujesz, jak wielu ludzi na niego cierpi i jak Twój produkt może zrewolucjonizować rynek. Przedstaw perspektywy wzrostu i skalowania, a nie tylko funkcjonalności.
Zespół to Twoja największa wartość: Jak przedstawić swoich ludzi, by wzbudzić zaufanie?
Pamiętaj, że inwestorzy inwestują przede wszystkim w ludzi. Nawet najlepszy pomysł bez odpowiedniego zespołu ma małe szanse na sukces. Podczas prezentacji podkreśl kluczowe kompetencje, doświadczenie i pasję swojego zespołu. Pokaż, że macie zróżnicowane umiejętności, które uzupełniają się nawzajem. Jeśli macie na pokładzie osoby z doświadczeniem w branży, sukcesami w innych projektach lub unikalnymi umiejętnościami, koniecznie to zaakcentuj. Zespół to Twoja największa wartość i dowód na to, że jesteś w stanie zrealizować swoją wizję.
Due diligence bez tajemnic: Czego spodziewać się podczas prześwietlania Twojej firmy?
Po wstępnym zainteresowaniu inwestor przeprowadzi proces due diligence, czyli szczegółowego prześwietlenia Twojej firmy. To etap, na którym inwestor weryfikuje wszystkie informacje, które mu podałeś. Spodziewaj się szczegółowej analizy finansów, dokumentów prawnych, umów z klientami i dostawcami, struktury własnościowej, technologii, a także zespołu. Bądź transparentny i przygotuj się na udostępnienie wielu danych. Im lepiej przygotujesz się do tego etapu, tym sprawniej przebiegnie cały proces. Wszelkie ukryte problemy mogą wyjść na jaw i zniweczyć całą transakcję.
Kluczowe zapisy w umowie inwestycyjnej (Term Sheet): Na co zwrócić szczególną uwagę?
Term Sheet to wstępna umowa, która określa kluczowe warunki przyszłej inwestycji. Zanim podpiszesz cokolwiek, dokładnie przeanalizuj wszystkie zapisy, najlepiej z pomocą doświadczonego prawnika. Zwróć uwagę na takie aspekty jak: wycena spółki, wysokość inwestycji, udziały, jakie oddajesz, prawa inwestora (np. prawo weta, prawo do zasiadania w zarządzie), klauzule antyrozwodnieniowe, strategia wyjścia, a także warunki dotyczące przyszłych rund finansowania. Pamiętaj, że Term Sheet to podstawa, na której budowana jest ostateczna umowa, dlatego każdy szczegół ma znaczenie dla Twojej przyszłości w firmie.
Tych błędów unikaj jak ognia! Najczęstsze powody odrzucenia
Proces pozyskiwania finansowania jest wyboisty i pełen pułapek. Nawet najbardziej obiecujące projekty mogą zostać odrzucone z powodu typowych błędów popełnianych przez founderów. Znajomość tych "czerwonych flag" i świadome unikanie ich znacząco zwiększa Twoje szanse na sukces. Ucz się na błędach innych, aby samemu ich nie popełniać.
Nierealistyczne prognozy i ignorowanie konkurencji: Czerwone flagi dla każdego inwestora
Jednym z najczęstszych błędów jest przedstawianie nierealistycznych oczekiwań finansowych lub zbyt wysoka wycena firmy, która nie jest poparta żadnymi wynikami ani trakcją. Inwestorzy są realistami i natychmiast wychwycą zawyżone prognozy. Podobnie, ignorowanie konkurencji lub przedstawianie jej w sposób pobieżny to poważna "czerwona flaga". Pokazuje to brak zrozumienia rynku i naiwność. Zawsze dokładnie analizuj konkurencję, wskazuj swoje przewagi, ale też bądź świadomy wyzwań. Inwestorzy chcą widzieć, że wiesz, z kim rywalizujesz i jak zamierzasz wygrać.
Brak spójności w zespole: Dlaczego konflikty founderów odstraszają kapitał?
Jak już wspomniałem, inwestorzy inwestują w ludzi. Słaby zespół, brak kluczowych kompetencji (np. technicznych w startupie technologicznym, sprzedażowych w firmie handlowej) to poważny sygnał ostrzegawczy. Co gorsza, jawne lub ukryte konflikty między founderami są niemal gwarancją odrzucenia. Inwestorzy wiedzą, że takie problemy mogą zniszczyć nawet najlepiej rokujący projekt. Pokaż, że Twój zespół jest zgrany, ma jasny podział ról i potrafi efektywnie współpracować. Jeśli w zespole brakuje kluczowych kompetencji, bądź szczery i przedstaw plan ich uzupełnienia.
Niewłaściwy dobór inwestora: Dlaczego nie każdy pieniądz jest dobry dla Twojego biznesu?
Wielu founderów, w desperacji, wysyła tę samą, generyczną wiadomość do dziesiątek, a nawet setek inwestorów, bez wcześniejszego researchu. To ogromny błąd. Każdy fundusz VC czy anioł biznesu ma swoją specyfikę inwestuje w konkretne branże, na określonym etapie rozwoju i w preferowanym regionie. Wysyłanie maila do funduszu, który nie inwestuje w Twoją branżę, to strata czasu zarówno Twojego, jak i inwestora. Niewłaściwy inwestor, nawet jeśli wniesie kapitał, może przynieść więcej szkody niż pożytku, nie rozumiejąc Twojego biznesu i nie oferując "smart money".
Złe zarządzanie czasem na spotkaniu: Jak nie "spalić" jedynej szansy?
Spotkanie z inwestorem to cenny czas, który musisz wykorzystać maksymalnie efektywnie. Częstym błędem jest skupianie się na nieistotnych detalach, zbyt długie opowiadanie o historii powstania firmy czy zanudzanie inwestora technicznymi aspektami produktu, zamiast na potencjale biznesowym. Inwestorzy są zajęci i oczekują konkretów. Przygotuj się na zwięzłą i dynamiczną prezentację, a resztę czasu poświęć na odpowiadanie na pytania i budowanie relacji. Pamiętaj, że masz tylko jedną szansę na zrobienie dobrego pierwszego wrażenia.
Podpisana umowa to dopiero początek: Życie z inwestorem na pokładzie
Pozyskanie inwestora to bez wątpienia ogromny sukces i kamień milowy w rozwoju Twojego biznesu. Jednak, jak często powtarzam, podpisana umowa to dopiero początek długoterminowej współpracy. Relacja z inwestorem wymaga stałej uwagi, transparentności i aktywnego zarządzania. To partnerstwo, które, jeśli będzie dobrze pielęgnowane, może znacząco przyspieszyć rozwój Twojej firmy.
Raportowanie i relacje inwestorskie: Jak budować transparentną i efektywną współpracę?
Po pozyskaniu inwestora kluczowe staje się transparentne raportowanie wyników i budowanie efektywnych relacji inwestorskich. Regularne, rzetelne i zrozumiałe raporty finansowe oraz operacyjne to podstawa. Inwestorzy chcą być na bieżąco z postępami, wyzwaniami i sukcesami Twojej firmy. Otwarta komunikacja i proaktywne informowanie o problemach, zanim staną się one poważne, budują zaufanie. Pamiętaj, że inwestor to Twój partner traktuj go z szacunkiem i dbaj o to, by czuł się zaangażowany w rozwój projektu, nawet jeśli nie jest w codziennym zarządzie.
Przeczytaj również: Próg rentowności: Oblicz BEP i zysk. Zadania krok po kroku!
Strategia wyjścia (exit): O czym musisz myśleć już na starcie wspólnej drogi?
Choć może się to wydawać odległą perspektywą, myślenie o strategii wyjścia (exit strategy) jest kluczowe już na początku współpracy z inwestorem. Inwestorzy, zwłaszcza fundusze VC, inwestują w Twoją firmę po to, aby w przyszłości sprzedać swoje udziały z zyskiem. Dlatego musisz mieć przemyślany plan, jak ten "exit" może wyglądać. Czy będzie to sprzedaż firmy większemu graczowi (trade sale), wejście na giełdę (IPO), czy wykup menedżerski? Jasno określona strategia wyjścia pokazuje inwestorowi, że masz długoterminową wizję i plan na generowanie dla niego zysku. To element, który często jest omawiany już na etapie negocjacji i powinien być spójny z Twoim biznesplanem.
